Тегза Александра Алексеевна
Профессор Лауазымы
Ветеринария ғылымдарының докторы Ғылыми дәрежесі
Білім
- 1979-1984 жж. Троицк ветеринарлық институты, Троицк қ., Ресей, Ветеринария.
- 2000 ж. Ресей Федерациясының ветеринария ғылымдарының кандидаты.
- 2002 ж. ҚР ветеринария ғылымдарының кандидаты. 16.00.02 – жануарлар патологиясы, онкологиясы және морфологиясы.
- 2002 ж. А.Байтұрсынов атындағы ҚМУ-нің доценті.
- 2004 ж. Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің доценті.
- 2006 ж. А.Байтұрсынов атындағы ҚМУ-нің профессоры.
- 2008 ж. ҚР ветеринария ғылымдарының докторы. 16.00.02 – жануарлар патологиясы, онкологиясы және морфологиясы Қаз.ҚАУ, Алматы (2007), ҚР Білім және ғылым министрлігінің Комитеті;
- 2011 ж. Білім және ғылым министрлік профессоры - Ветеринария.
- 2022 ж. А.Байтұрсынов атындағы ҚӨУ-нің құрметті профессоры.
Оқытылатын пәндер
- Жануарлар патологиясы
- Жануарларды сойып жару
- Гистология және патогистотехника
- Этология
- Жабайы және экзотикалық жануарлар этологиясы
- Ұсақ үй жануарлар этологиясы
- Ветеринарлық акушерлік және гинекологияда заманауи зерттеу әдістері
- Эксперимент теориясы мен әдістері;
Жұмыс тәжірибесі
- 1984-1987 жж. ТВИ-нің салалық ғылыми-зерттеу зертханасының кіші ғылыми қызметкері (Троицк, РФ).
- 1987-1988 жж. Бөлімше аға мал дәрігері Қостанай облысы, Комсомол ауданы.
- 1989-1993 жж. Ассистент, 1993 -2001 –Жануарлар анатомиясы мен физиологиясы кафедрасының аға оқытушысы.
- 2001-2002 жж. АТ институтының директор орынбасары, Жануарлар анатомиясы мен физиологиясы кафедрасының доценті.
- 2004-2006 ж. Ветеринарлық медицина институтының директоры.
- 2006-2010 ж. Жануарлар анатомиясы мен физиологиясы кафедрасының профессоры.
- 2010-2011, 2014 жж. Ветеринарлық медицина кафедрасының меңгерушісі.
- 2015-2016 жж. Ветеринария және мал шаруашылығы технологиясы факультетінің деканы.
- 2016 жылдан қазіргі уақытқа дейін-Ветеринариялық медицина кафедрасының профессоры.
Кәсіби біліктілікті арттыру туралы куәліктер/сертификаттар
- «Білім берудегі тиімді коучинг» ҚР БҒМ А.Байтұрсынов атындағы ҚРУ, Қостанай, (72 сағат) №4349 маусым 2022 ж.
- «Жануарлар өнімдерін өндіру және бастапқы өңдеудің ресурс үнемдейтін, қарқынды технологиялары (мамандығы – етті мал шаруашылығы)» біліктілігін арттыру «Ресей мал шаруашылығын басқару академиясы» Федералдық мемлекеттік бюджеттік оқу орны Быково, Мәскеу қ. 2022.
Кәсіби ұйымдарға мүшелік
- 2020-2022 жж. А.Байтұрсынов атындағы Қостанай өңірлік университеті ҰАҚ биоэтикасы бойынша локалды комиссиясының мүшесі, 08.10.2020 ж. № 57 НҚ бұйрығы
- «Austrian Journal of Technical and Natural Sciences» ғылыми журналының сарапшысы (Austrian Journal of Technica and Natural Sciences 2016 жылдан қазіргі уақытқа дейін).
- «3i: intellect, idea, innovation–интеллект, идея, инновация» журналының рецензенті.
- 2020-2022 жж.В.И.Двуреченский атындағы а/ш институтының кеңес мүшесі.
- 2022 ж. С.Сейфуллин атындағы ҚазАТУ-нің (Астана) 6D120100 - Ветеринарлық медицина мамандығы бойынша Диссертациялық Кеңес (уақытша) мүшесі.
Марапаттар мен сыйлықтар
- «А.Байтұрсынов атындағы Қостанай өңірлік университеті» ҰАО ректорының «Білім мен ғылымды дамытуға сіңірген еңбегі, жоғары жетістіктері үшін» Құрмет грамотасы 06.04.2022.
- «А.Байтұрсынов атындағы ҚРУ еңбек сіңірген профессоры» КЕАҚ Ғылыми кеңесінің 27.05.2022 ж. № 9 шешімі.
Монографиялар
- Монография РУМС – 2008ж. 11,8 б.б
Оқу құралдары
- Жануарлар патологиясының негіздері. «Ветеринария», «Ветеринариялық санитария» мамандықтарының студенттеріне арналған оқу құралы – Қостанай, 2014. 240 б., әдебиеттер тізімі 65 атау. А.Байтұрсынов атындағы Қостанай мемлекеттік университетінің оқу-әдістемелік кеңесінде бекітілген, 2014 жылғы 24 желтоқсандағы № 6А хаттама, А. Тегза.
- Ұсақ жануарлар мен құстардың патологиялық анатомиясы.-Оқу-әдістемелік құрал Қостанай: А.Байтұрсынов атындағы ҚМУ, 2014 – 91 б./А.Байтұрсынов атындағы Қостанай мемлекеттік университетінің оқу-әдістемелік кеңесімен мақұлданып, баспаға ұсынылды, № 6 24.12.2014 ж. А.Тегза.
- Ғылыми танымның әдістемесі және эксперимент әдісі А.Байтұрсынов ат.ҚМУ, 2014-136 б./А.Байтұрсынов атындағы Қостанай мемлекеттік университетінің Оқу-әдістемелік кеңесінің 2014 жылғы 24 желтоқсандағы №6 қаулысымен мақұлданған және басып шығаруға ұсынылған/ Қостанай. А.Тегза, И.Тегза.
- Жануарлар патологиясының негізідері 5В120100 «Ветеринариялық медицина» және 5В120200«Ветеринариялық санитария» мамандықтарында оқитын студенттерге арналған оқу құралы.- Қостанай, 2016,174 бет;/ А. А.Тегза, А.К.Кунтуған - Қостанай, 2016,178 бет. Бекітілді А. Байтурсынов ат. ҚМУ, хаттама 27.04.2016 ж. № 2, А.Тегза, А.К.Кунтуган.
- «Жануарлар этологиясы» оқу-әдістемелік құралы «Ветеринариялық медицина» «Ветеринариялық санитария», «Зоотехника», «Биотехнология», «Биология» мамандықтарының студенттеріне арналған - Қостанай, 2016.305; А.А.Тегза, А.К. Кунтуган.
- Сиырлардың репродуктивті қызметінің бұзылыстарын түзету бойынша ұсыныстар/Әдістемелік ұсыныстар – Қостанай: А.Байтұрсынов атындағы ҚМУ, 2020 – 30 б. (бекітіліп, ұсынылды. 25.06.2020 хаттама № 6) А.Тегза, М. Н. Джуланов, Н.Баимбетова.
- Сиырлардың бедеулігін диагностикалау, емдеу және алдын алу бойынша ұсыныстар. Әдістемелік нұсқаулар – Қостанай: А.Байтұрсынов атындағы ҚМУ , 2020 –30 б. ( бекітіліп, ұсынылды 25.06.2020 хаттама № 6, А.Тегза, М.Н. Джуланов, Н. Баимбетова.
Жарияланымдар
- Hemostatic Profile of Holstein Heifers Depending on Age Yanich, T.V., Derkho1, M.A., Tegza,A. (2022).. International Transaction Journal of Engineering, Management, & Applied Sciences & Technologies, 13(1), 13A1U, 1-11. http://TUENGR.COM/V13/13A1U.pdf DOI: 10.14456/ITJEMAST.2022.21.
- Epizootology and Epidemiology of Opisthorchiasis in Northern Kazakhstan Aubakirov, M.Z., Abdybekova, A.M., Khassanova, M.A., ...Erenko, E.N., Namazbai, K.N.OnLine Journal of Biological Sciencesthis link is disabled, 2022, 22(3), pp. 340–346.
- Antibiotic resistance of enterobacterial pathogens isolated on the territory of the Northern Kazakhstan Mendybayeva, A.M., Aliyeva, G.K., Chuzhebayeva, G.D., Tegza, A.A., Rychshanova, R.M.Comparative Immunology, Microbiology and Infectious Diseasesthis link is disabled, 2022, 87, 101854.
- The Hemostatic System and Its Variability during Pregnancy of Holstein Breed Animals" by T. V. Yanich, M. A. Derkho, A. A. Tegza, has been published in the WSEAS Transactions on Environment and Development, ISSN / E-ISSN: 1790-5079 / 2224-3496, Volume 18, 2022, Art. #117, p.1252-1258.
Ұлттық жобалар
- 2021-2023 жж. 2021-2023 жылдарға арналған бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру шеңберінде BR1076503 «Етті мал шаруашылығында генетикалық ресурстарды сақтау және жақсарту бойынша селекциялық процесті тиімді басқару технологияларын әзірлеу» тақырыбы бойынша ПҚФ жұмыс тобының мүшесі.
